Thursday, January 14, 2010

Sakonninku Daga Jakar Imel

Neman Afuwa

Mun samu wasiku ta hanyar Wasikar Hanyar Sadarwa ta Intanet, watau Imel, masu dimbin yawa. Da dama cikinsu duk na bayar da jawabinsu, musamman wadanda ke bukatar amsoshi na musamman da suka kebanci tambayoyin da aka aiko. Akwai kuma wadanda ke bukatar bincike mai dan zurfi da bazan iya amsa su nan take ba, na jinkirta sai wani lokaci. Ga kadan cikin wadanda aka rubuto masu nasaba da yanayin shafinmu wajen rashin tsawo. Ina kuma sanar da Malam Abbass Ameen da ya taimaka ya aiko da jadawalin da ya taba aiko min watannin baya, mai dauke da kalmomi da yake neman a fassara masa su. A wancan lokacin na shagaltu da aiki ne, kuma wasikar na bukatar daukan lokaci don tantance kalmomin tare da ware musu ma’anonin da suka cancance su a harshen Hausa. Na duba wannan wasika sama ko kasa a cikin Jakar Wasikar Imel dinmu, amma na kasa gani. A gafarce ni a sake aikowa.

Haka ma ina sanar da Malam Aliyu Mukhtar Sa’idu (IT) da ke Kano, cewa sakonnin tes masu dauke da tambayoyin da ya aiko mani cikin watan da ya gabata, sun salwance a lokacin da na bayar da wayar salula ta aka farfado da ita (flashing) sanadiyyar kwayoyin cuta (virus) da suka kama ta. Kamar yadda aka sani ne, da zarar an sumar da waya aka sake farfado da ita, to duk bayanan da ke ciki an rasa su kenan. Don haka dukkan sakonnin da ya aiko, da wasu ma da bazan iya tuna wadanda suka aiko su ba, duk sun salwance. A yi hakuri a sake aiko min su. A halin yanzu ga wadannan sakonni nan.

Gaisuwa daga Jumhoriyar Nijer

Assalamu alaikum Baban Sadik, da fatan kana lafiya. Na hadu da kasidun da kake rubutawa ne a Internet, hakan ya sa ni in bayyana ma gamsuwa na. A gaskiya na fa'idantu da wannan kokari naka. Kuma Allah ya taimakeku. Sai an jima. ---  Isma'il Adam, Jumhoriyar Nijer: samaila_ada@yahoo.com

Malam Ismaila mun gode da wannan wasika taka kuma Allah saka da alheri, ya kuma bar zumunci. Kai ne mutum na uku da ya taba rubuto mana wasika daga wajen Nijeriya. Don haka mun gode. Kuma kamar yadda na sanar da kai kwanakin baya, da fatan zaka ci gaba da ziyartar wanann shafi namu da ke Intanet don samun kasidun da ake fitarwa a duk mako.

Loda Bayanai Cikin Mudawwana

Assalaamu Alaikum, bayan gaisuwa ta addinin Musulunci, Malam ya aiki ya kokarin ilmantar da al'umma? Bayan haka Malam ina da tambayoyi kamar haka: ina kokarin gina mudawwana ce tawa, amma da Blogger. A yanzu ina son in fara tura sakonni cikin mudawwanar ta hanyar amfani da WordPad, to Malam ya zan yi in tura rubuntun cikin mudawwana? Saboda ba na son in bi ta hanyar Blogger wajen tura sakonnin, don ina son in yi amfani da hanyoyin “Web Design” ne, ta amafani da  “vertical table” da “radio button”. Kuma ance (za a iya amfani da) WordPad ko kuma Notepad, to shine na ke son Malam ya gaya min yadda zan yi wajen tura sakonnin. Sai kuma idan ina son in sanya adireshin wani gidan yanar sadarwa a ciki shi ma yaya zan yi? A huta lafiya. --- Aliyu Abdullahi, Kano: malakhum@yahoo.com

Malam Aliyu na samu sakonka, kuma ina neman a min afuwa saboda tsawon lokacin da na dauka ba tare da na aiko maka da jawabin da kake nema ba. Na karanta sakonka kuma na fahimci wasu cikin tambayoyin, kamar yadda zaka gani, ba dukkan wasikar na kalato mana ba. Na yago iya inda na fahimta ne, kuma a kan haka zan baka amsa. Da farko dai kamar yadda ka sani, manhajar gina Mudawwanai na Blogger na dauke ne da dukkan hanyoyin da ake bi wajen zuba bayanai da gyatta su, da kuma canza musu launuka ko launin da ake so, da kuma hanyar tsara alamomi a Mudawwanar a gefen da ya dace da dai sauransu. Yin amfani da masarrafar “Wordpad” ko “Notepad” bai dace ba saboda dalilai biyu: na farko dai shine, Manhajar Blogger bata bayar da damar shigar da bayanai ta amfani da wadannan masarrafai; domin ko ka tsara bayanai a cikinsu ka kuma gyatta su, da zarar ka debo su zuwa Blogger, tsarin da kayi zai watse gaba daya. Na biyu kuma shine, yin amfani dasu bata lokaci ne. Sai idan kana nufin zaka killace wata kwamfuta ce mai zaman kanta, a gidanka ko ofishinka, ya zama kayi amfani da Blogger ne kadai don samun adireshi, to kana iya tsara shafuka ta hanyar amfani da wadannan masarrafai, ka loda su cikin kwamfutar, ta yadda duk wanda ya shiga shafin, zai ci karo da bayanan da suke dauke dasu. Kamar dai gidan yanar sadarwa kenan ka bude. Amma in har a Blogger zaka ajiye shafinka, to ban ga dalilin da zai sa ka yi amfani dasu ba. Ina dada nanata mana, amfaninsu wajen gina gidan yanar sadarwa ne kadai, ko gyara bayanan da ke gidan yanar sadarwa da sake loda su. Amma basu da alaka da abinda ya shafi amfani dasu wajen shigar da bayanai a Blogger. Amma idan wanda ya sanar da kai na da wata sabuwar hanya ko fasahar yin hakan a aikace, to ka iya sanar damu don mu karu.

Kawai idan kana da bayanan da kake son dorawa ko shigarwa a cikin Mudawwanar, ka kwafe su (copy), ka zuba (paste) a cikin allon Mudawwanar. A inda ka zuba bayanan, kana iya gyatta su. Idan so kake ka sanya musu launi, a nan zaka zaba. Idan so kake ka mayar dasu ta bangaren hagu, akwai inda zaka yi. Idan a tsakiyar shafin kake son ajiye su, duk akwai inda zaka zaba. Maganar amfani da masarrafar “Notepad” ko “Wordpad” ma duk bai taso ba, sam ko kadan. Duk abinda ka zuba cikin mudawwana, a nan zaka gyatta musu zama ta kowane yanayi ko hali kake so.

A karshe, masarrafan “Wordpad” da “Notepad” ana amfani dasu ne kawai idan kana gina gidan yanar sadarwa na musamman, kamar yadda bayani ya gabata. A ciki zaka shigar da bayanan, ka yi amfani da ka’idojin gyatta su, kamar yanayin launi, ko bigiren da kake son gyatta su da dai sauran hanyoyi. Hakan kuma na samuwa ne ta amfani da fasahar Hypertext Markup Language (HTML tags), wadda muka asha ambato a lokutan baya. Amma a manhajar Blogger duk baka bukatar haka. Domin manhajar na dauke ne da wannan fasaha ta HTML tags; zuba bayananka kawai zaka yi, manhajar za ta gyatta maka su. Sannan idan kana son sanya adireshin wasu gidajen yanar sadarwa a shafin Mudawwanarka, duk babu wahala. Idan ka je “Settings”, sai ka karasa “Layout”, a can zaka kirkiri inda zaka sanya adireshin, tare da lakabin gidan yanar, da adireshinsa gaba daya. Da fatan ka gamsu.

Neman Kasidun Baya

Salam Baban Sadik ina maka fatan alkairi a cikin wannan dare. Nine El-bashir daga kano, kuma ni ma'abocin wannan makaranta ce tun lokacin kafa ta kusan shekaru biyu kenan, ban taba turo maka sako bane. Ina so dan Allah ka turo min bayanin da kayi a kan “‘Yan Dandatsa”, saboda ina so in yi amfani da bayanan da kayi ne don fitar da wasu bayanai. Wassalam, ka huta lafiya. – El-basheer, Kano: ashareef@yuurok.com

Malam El-Bashir mun gode da wannan wasika taka, kuma Allah saka da alheri. Kuma na tura maka dukkan bayanai ko kasidun da muka rubuta ko fitar kan “’Yan Dandatsa” a wannan shafi. Da fatan ka same su. Idan akwai abinda baka fahimta ba, ko kana iya neman karin bayani kan wani bangare na musamman da bamu tabo a cikin kasidun ba, kana iya sanar dani sai in tanada maka. Saboda gaba, duk kasidun da kake nema idan kaje Mudawwanar wannan shafi da ke http://fasahar-intanet.blogspot.com ko http://kimiyyah.blogspot.com, zaka same su in Allah Ya yarda. Allah sa mu dace, kuma mun gode.

Sauraron Labarun BBC ta Wayar Salula

Assalamu alaikum, da fatan Baban Sadik ya wuni lafiya. Bayan haka, gidan rediyon Sashen Hausa na BBC suna ta sanarwa cewa za'a iya sauraronsu ta hanyar Intanet ta amfani da wayar hannu, amma na shiga na rasa yadda zan saurare su. Yaya abin yake ne Malam? Daga dalibinka Danlami Muhammad Doya, Bauchi: danlamindoya@gmail.com

Malam Danlami sannu da kokari kuma da fatan kana cikin koshin lafiya. Watau abinda ke faruwa shine, sauraron labaru ta hanyar wayar salula ya danganci tsari da kuma nau’in wayar salular, ba kowace iri ake iya yin hakan da ita ba. Da farko dai kamar yadda muka sani, dole ne ya zama wayar na da ka’idar mu’amala da fasahar Intanet, watau “WAP”. Na biyu kuma ya zama akwai kudi a cikin katin wayarka, ba wai da holoko ake yin lilo ba. Domin da zarar ka shiga Intanet ta wayar, to nan take kamfanin wayarka zai fara zaftare kudin da ke ciki; iya gwargwadon yawan kalmomi ko haruffa ko kuma bayanan da wayar ke nuna maka. Kuma kasancewar tsarin “sauti” ko “hoto mai motsi” ko “daskararre” da wayar zata budo maka daga Intanet yafi cin kudi fiye da tsantsar bayanai na labaru da zaka karanta, ta sa dole ka zuba kudi mai yawa a wayar kafin ka fara sauraro. Abu na uku kuma shine ya zama wayar tana da masarrafan da ke taimakawa wajen budo maka jakunkunan bayanan sauti da ke dauke da labarun da kake son sauraro.

Ba kowace wayar salula mai iya shiga Intanet ne ke da ire-iren wadannan masarrafa na kwamfuta ba. Shahararrun cikinsu dai sune: “Real Player” da kuma “Windows Media Player”. Idan wayar salularka bata da wadannan masarrafai, to baza ka iya sauraron labaru ba, ko da kuwa ka shiga gidan yanar sadarwar BBC. Abu na karshe kuma shine ya zama kayi rajistar layin wayarka da kamfanin wayarka, don baka damar mu’amala da fasahar Intanet a wayar. Wasu kamfanonin wayar (irinsu “Etisalat’ da “MTN” – a layukansu masu 0803) nan take suke maka rajista da zarar ka sanya Katin SIM dinka a wayar da ke da ka’idar mu’amala da Intanet. Zaka ji nan take an turo maka sakon tes don sanar da kai hakan. Amma wasu kamfanonin wayar kuma sai ka aika musu da sakon tes na bukatar yin hakan sannan zasu turo maka.

Idan kuma aka dace kana da dukkan wadannan, to sai ka zarce gidan yanar a www.bbc.co.uk/hausa. Da zarar ka shigo, sai ka zarce bangaren dama, inda aka rubuta “Saurari Shirye-shiryenmu”, a kasa zaka ga nau’ukan shirye-shiryen; da na safe, da na hantsi, da na rana da kuma na yamma. Sai ka matsa wanda kake son sauraro. Shafi zai budo, dauke da wadannan masarrafan jin sauti da bayaninsu ya gabata, watau “Real Player” da kuma “Windows Media Player”. Idan ka zabi wanda kake son amfani dashi wajen sauraro ko kuma wanda wayarka ke dauke dashi, sai ka gangara kasa daga hannun dama inda aka rubuta “Ok”, ka matsa. Da zarar ka matsa sai kawai ka kishingida ka fara sauraron labaru radau-radau; kai kace a tafin hannunka gidan rediyon BBC da ke Landan yake. Kada a mance Malam Danlami, a zuba kudi da yawa cikin wayar, idan kuwa ba haka ba, kana cikin sauraron zaka ji shiru. Ba sadarwar wayar salula bace balle na’urar tace maka “kudinka ya kare”. Sai dai kawai kaji shiru! Da fatan ka gamsu.

Thursday, January 7, 2010

Nau’ukan Wayar Salula

Matashiya

Idan mai karatu na tare da mu cikin makonni biyu da suka gabata, zai lura da irin tsarin da muke tafiya a kai, wajen fayyace bayanai dalla-dalla kan abinda ya shafi wayar salula da tsarin da take gudanuwa a kai na yanayin sadarwa; tun daga lokacin da aka fara samar da wannan fasaha zuwa yau. A haka muke tafiya, kuma haka zamu ci gaba da tafiya. A makon da ya gabata mun kawo bayanai ne kan tarihin marhalar sadarwa ta wayar salula ko wayar iska. A wannan makon kuma cikin yardar Allah, ga mu dauke da bayanai kan nau’ukan wayar salula ko wayar tafi-da-gidanka.

Kamar yadda mai karatu yake gani kuma ya sani, wayoyin salula sun sha bamban ta dukkan fuskoki; daga tsarin kerawa, zuwa tsarin manhajar da ke tafiyar da wayar gaba daya, zuwa tsarin masarrafan da wayar ke amfani dasu wajen sadarwa ko kayatar da mai shi, zuwa tsarin sadarwa, zuwa na’ukan da wayoyin suka kasu wajen bambanta masu sayensu ko mallakansu. Wanann a fili yake. A wannan tsari ne zamu karkasa wayoyin salula don fayyace bambancin da ke tsakanin nau’ukan wayoyin da ake amfani dasu a yau ko aka yi amfani dasu a baya. Kasancewar akwai nau’ukan wayoyin salula da kamfanoni da dama suka kera, bazai yiwu mu bayar da misalai daga kowane kamfani ba. Don haka zamu dauki wasu daga cikin shahararrun kamfanonin ne kawai, irinsu Nokia da Apple da SonyEricsson, da Samsung, da makamantansu. Sai a ci gaba da kasancewa tare damu.

Bambancin Babbar Manhaja (Operating System)

Abu na farko da clip_image002ke bambance wayoyin salula zuwa nau’uka dabam-daban hatta wadanda kamfani daya ya kera su, shine bambancin babbar manhajar da wayar ke amfani da ita. Wannan babbar manhaja, wacce a Turance ake kira Phone Operating System, ita ce ruhin da wayar ke rayuwa da shi gaba daya. A kan wannan manhaja ne dukkan wasu masarrafa ke gudanuwa, kamar yadda bayanai zasu zo nan gaba. Wayoyin salula sun sha bamban wajen nau’in babbar manhajar da suke dauke dasu. Shahararru daga cikinsu su ne jerin babbar manhajar wayar salula da ake kira Series 40 (S40) da kuma nau’in Series 60 (S60), wadanda galibin wayoyin salular da ake amfani dasu yanzu ke rayuwa a kansu. Bayan haka, akwai wasu wayyoyin salular da ke amfani da babbar manhajar kwamfuta nau’in Windows Mobile, da Symbian, da Maemo, da Android da sauran makamantansu. Galibin kananan wayoyin salula masu araha da kamfanin Nokia da Samsung da SonyEricsson ke kerawa ko suka kera a baya, da wadanda suke kera a yanzu, duk suna amfani ne da babbar manhaja nau’in Series 40 (S40). Wadannan wayoyin salula sun hada da masu kala da marasa kala. Misalin masu kala sun hada da wayar Nokia nau’in Nokia 6300, wacce hotonta ke like a nan, da Nokia 3300, da Nokia 3110, da Nokia 6230, da Nokia 62301, da sauran makamantansu. Kai a takaice dai, dukkan wayoyin kamfanin Nokia masu fuska irin na Nokia 6300, suna amfani ne da babbar manhaja nau’in Series 40.

Su kuma wayoyin salula masu dauke da babbar manhajar Series 60 (S60) sun kunshi manyan wayoyin clip_image004salula ne na musamman da ake amfani dasu a wannan zamani; masu tsada, sanadiyyar yawa da kuma ingancin tsarin da suke dauke dasu. Ire-iren wadannan wayoyi masu dauke da wannan babbar manhaja suna dauke da masarrafai masu inganci ne, da kalan fuska radau-radau, mai birge ido. Sannan su kansu sun kasu kashi biyu: akwai nau’ukan S60 na gama-gari, masu saukin kudi, irin su: Nokia 3230, da Nokia 6630, da Nokia 5700, da dukkan ayarin Xpress Music da kamfanin ya kera cikin shekarar da ta gabata, irinsu Nokia 5320 Xpress Music, da Nokia 5310 Xpress Music. Wadannan su ne kashin farko. Nau’in Series 60 na biyu kuma su ne wadanda ke dauke cikin manyan wayoyin salula na musamman da ake kira “Smartphones”, masu dauke da habakakkun masarrafai na sadarwa da mu’amala da Intanet da Rediyo da sauransu. Ire-iren wadannan wayoyi sun hada da wayoyin salula nau’in Blackberry (da dukkan ayarinsa na kowane kamfani), da kuma dukkan ayarin Nokia “N Series” da “E Series, irinsu Nokia N95, da N90, da E71, da E78 da sauran makamantansu. Bayan wadannan, akwai wasu wayoyin da ke dauke da babbar manhaja irinsu Windows Mobile wanda kamfanin Microsoft ya kirkira, da Android wanda kamfanin Google ya kirkira, da kuma Mac OS X, wanda kamfanin Apple ya kirkira ya kuma sanya wa wayar salularsa ta musamman mai suna Apple iPhone.

Bambancin da ke tsakanin wadannan manhajojin wayar salula a bayyane yake. A yayin da nau’ukan Series 40 suka fi saukin sha’ani da iya jure wahala da rashin kamuwa da kwayoyin cuta (Virus) cikin gaugawa, nau’ukan Series 60 sun fi ingancin masarrafai da girman ma’adanai, da yawaitan hanyoyin sadarwa, da kyalli. Har wa yau, dukkan wayoyin salula masu dauke da nau’in Series 60 suna baka damar shigarwa da kerawa da kuma caccanza dukkan masarrafan da ta zo dasu. Amma nau’in Series 40 sai dai ka hakura da abinda ka samu a ciki.

Bambancin Masarrafai na Musamman

Galibin wayoyin salular wannan zamani sun yi tarayya wajen samar da hanyoyin sadarwa da kuma taskance bayanai kala-kala, sai dai kuma duk da haka, sun sha bamban wajen manufar da aka kera su dominta. Misali, akwai wayoyin salular da aka kera su da masarrafar kyamara mai inganci, akwai wadanda aka kera su da fasahar Infra-red mai inganci, akwai wadanda aka kera su da fasahar Bluetooth mai inganci, akwai wadanda musamman aka kera su don samar da hoton bidiyo mai inganci, akwai wadanda aka kera su don samar da tashoshin rediyo da talabijin masu inganci, da kuma wadanda aka kera dauke da masarrafar sauraro da taskance wakoki ko murya mai inganci. Idan muka dubi ayarin wayoyin salula nau’in “Xpress Music” da kamfanin Nokia yake kerawa tun shekarar 2008, zamu ga haka. Musamman aka kera su wajen bayar da sautin kida ko amon murya mai inganci. Wasu kuma musamman aka kera su don samar da hanyar sadarwa ta Intanet cikin sauki. Idan muka koma kan sauran kamfanonin kera wayar salula; daga LG zuwa Samsung, har SonyEricsson da NEC, duk haka zamu ga abin. Tabbas haka abin yake daga kanana zuwa manyan wayoyi. Duk da cewa kowannensu na dauke da tsarin sadarwa ta wayar salula, da ma sauran kayayyakin da kusan kowanne ke dashi. To amma da zarar ka tuntubi masarrafar da aka kera wayar don ita, sai ka samu tafi inganci fiye da ta wadda aka kera da wata manufar. Misali, baza ka taba hada ingancin kara da amon sauti ba tsakanin wayar salula nau’in Nokia 5320 Xpress Music, da ta Nokia 6600. Idan mai karatu na son gane bambancin da ke tsakanin wayoyin salula ta bangaren manufar da aka kera, to ya dubi sunan wayar, ko kuma kundin da tazo dashi, zai ga tabbaci kan haka.

Bambancin Tsarin Jiki da Siffa

Wannan a fili yake. Kasancewar mutane sun sha bamban wajen soye-soyensu da sha’awowinsu, ta sa dukkan kamfanonin kera wayoyin salula kera wayoyi masu siffa dabam-daban; kamar yadda mutane su ma suka bambanta. Misali, akwai wayoyin salula masu shafaffen fuska, marasa marafa a samansu. Wadannan su ne asalin siffan wayar salula. Daga baya aka samu masu marafa a samansu, watau Open-and-Close kenan, a turance. Bayansu kuma, akwai wadanda aka samar yanzu masu shafaffen fuska, marasa tambarin haruffan shigar da bayanai, wadanda shafa su kawai ake yi, don basu umarni. Wadannan su ake kira Touch Screen Phones. Sannan akwai masu allon shigar da bayanai (Keypad) guda biyu. Masu wannan siffa galibinsu wayoyin salular zamani ne na musamman, watau Smartphones. Da dama cikin wadannan nau’ukan wayoyi na Smartphones suna zuwa ne da “tsinken ligidi”, ko “Joy Stick” a turance. A karshe kuma akwai wadanda suke masu marfi, amma sabanin nau’in farko wadanda daga marfinsu sama ake yi idan za a bude, su wadannan tura marfin ake yi, sai su bude. Su kuma ake kira Sliding Phones. Sai kuma wadanda suke zuwa da kala a fuskokinsu, watau Colour Screen Phones kenan, da kuma wadanda ke zuwa da launin fari da baki kadai, watau Black and White kenan. A takaice dai, wayoyin salula sun sha bamban wajen siffa da tsarin budewa, kamar yadda mai karatu ke gani a yau. Wannan kuwa ya taimaka gaya wajen bai wa mutane zabin irin wayar da suke so, wacce ta dace da kudi ko matsayinsu.

Bambancin Tsarin Sadarwa

Har wa yau, wayoyin salula sun sha bamban wajen tsarin sadarwa da irin fasahar da kamfanin ya kimtsa musu. Akwai wayoyin salular da ke amfani da tsarin sadarwar zamani nau’in GSM. Kashi tamanin cikin dari na wayoyin salular da ke duniya a yau duk suna amfani ne da wannan tsarin sadarwa. Su ne wadanda kamfanonin waya irinsu Nokia da Samsung da SonyEricsson da LG da Siemens da sauransu ke kerawa. Sannan akwai wadanda ke amfani da tsarin sadarwar zamani na CDMA-2000, kuma su ne wayoyin salular da ake amfani dasu a kasar Amurka da sauran kasashen da ke gewaye da ita. Galibinsu kuma kamfanin Qualcom ne ke kera su. Bayan haka, akwai wayoyin salular da ke amfani da tsarin sadarwa iri biyiu; da tsarin GSM da kuma tsarin sadarwar rediyo ta UMTS. Wadannan wayoyin salula su ake kira Dual Mode Mobile Phones, kuma sun fi tagomashi wajen samar da sadarwa mai inganci. Wayar Nokia 5320 Xpress Music, misali, na cikin wayoyin salula masu hanyar sadarwa guda biyu. Har wa yau, akwai wayoyin salula masu amfani da Katin SIM guda daya, da masu amfani da Katin SIM guda biyu, da kuma masu amfani da Katin SIM guda uku.

Bambancin Matsayi

Daga cikin abinda yake fili kan bambanci tsakanin wayoyin salula shine bambanci ta bangaren matsayi ko mukamin mai saye. Wasu wayoyin salular an kera su ne don masu karamin kudi, ko kasashe masu tasowa (Developing Countries), wasu an kera su ne don kasashen Turai, wasu kuma don kasashen Asiya. Duk da cewa akan samu dukkan wadannan nau’uka a kasashe masu tasowa, saboda tsarin tafiye-tafiye da alaka tsakanin kasashe ya canza. Wasu wayoyin salular da ganinsu ka san ba naka bane, na su wane da wane ne, ko kuma masu hali irin nasu. Akwai wayoyin salular da ba a kera su sai don wani dalili na musamman. Misali, wayar salular Shugaba Obama na kasar Amurka, baza ka taba samun irinta a kasuwa ko shagunan sayar da wayoyin salula ba, domin musamman Gwamnatin Amurka ta sa aka kera masa ita, kuma an yi yarjejeniya mai karfi tsakinta da kamfanin wayar, cewa har duniya ta nade bazai kara kera waya irin ta ba. Wannan ke nuna cewa yadda muka sha bambancin wajen samu; wani mai kudi wani talakka, to haka wayoyin salula su ma suke; wasu masu araha, wasu kuma masu tsada.

Bambancin Jinsi

Nau’ukan wayoyin salula na karshe da zamu dakata da bayani a kansu su ne wadanda suka shafi bambancin jinsi a tsakanin mutane. Wasu an kera su ne musamman don mata. Kana ganinsu, da irin kyale-kyalen da ke tare dasu, ka san wannan ba wayar namiji bace. Kamfanonin da suka shahara wajen kera wayoyin salula don mata musamman, sun hada da Samsung, da SonyEricsson, da kuma LG. Galibinsu basu da karfin jiki sosai, kuma sun sha ado fiye da kima. Wannan don jawo hankali ne da kuma kara kawata mata, da sanya su jin cewa “ai wannan irin namu ne”. Akwai kuma wadanda don maza aka kera su. Akwai kuma na kowa da kowa; gama-gari. Wannan baya nufin idan kaje sayen na mata, a matsayinka na namiji, baza a sayar maka ba, a a. Haka ita ma mace. An dai kera ne don baiwa dukkan jinsin damar zaban abinda ya dace dashi.

Shahararrun Kamfanonin Wayar Salula

Shimfida

A yau kuma zamu bude wani sabon faifai don ci gaba da bayanai kan wayar salula da tsarinta, da tasirinta wajen habaka sadarwa a duniya baki daya. Daga cikin bayanan da zasu taimaka wa mai karatu fahimtar wannan tasiri kuwa, akwai fahimtar yadda kamfanonin wayar salula suka faro, da yadda suka habaka, da kuma tsarinsu wajen kera wadannan kayakkin fasahar sadarwa. Hakan na da muhimmanci, musamman ma idan muka yi la’akari da cewa, duk da yawansu, kowanne daga ciki wayoyin na dauke ne da tsari na musamman da kamfani ya bi wajen kera shi. Don haka muka shigar da wannan sashe, don yin gajerun bayanai na musamman kan shahararrun kamfanonin wayar salula a duniya. Amma kafin mu yi nisa, zai dace mu fara kawo bayani kan asali da tarihin Hukumar Lura da Harkar Sadarwar Tarho ta Duniya, watau International Telecommunication Union, ko kuma ITU a gajarce – domin ita ce uwa wajen harkar sadarwar wayar tarho a duniya.

International Telecommunication Union (ITU)

An kafa wannan hukclip_image002uma ta ITU ne tun a ranar 17 ga watan Mayu, shekarar 1865, watau shekaru kusan dari da arba’in da biyar kenan yanzu. Ita ce daya cikin kungiyoyi bigu da suka fi kowace kungiya ko hukuma dadewa a duniya. Dayan hukumar ita ce The Rhine Commission. Hedikwatan wannan hukuma ta ITU dai yana birnin Geneva ne na kasar Suwizaland da ke nahiyar Turai a halin yanzu. Kuma reshe ce cikin rassan Majalisar Dinkin Duniya, watau United Nations (UN).

Babbar manufar da tasa aka kafa wannan hukuma dai shine lura da kuma samar da ka’idojin sadarwa ta wayar tarho da kuma siginar rediyo a duk nahiyoyin duniya. Bayan haka, hakkinta ne lura da Tafarkin Sadarwar Siginar Rediyo (Radio Spectrum) a tsarin sadarwa, tare da samar da Tsarin Zumuncin Sadarwa (Radio Interconnectivity) a tsakanin kasashe. Wannan tasa kake iya buga waya daga kasarka zuwa wata kasa dabam, ba tare da sadarwar ta yanke ba. A takaice dai, dukkan wasu ka’idoji da ke sawwake sadarwa na wayar tarho da kuma tsarin yada labarai ta rediyo, Hukumar ITU ne ke kirkira da kuma lura da su. Wannan baya nufin babu wasu hukumomi na kasashe da ke samar da ka’idojin sadarwa a kasashe ko nahiyoyinsu, a a. Akwai ire-iren wadannan hukumomi a kasashe dabam-daban, ko nahiyoyi, masu lura da yanayin kasashe ko nahiyarsu, don samar da ka’iadojin sadarwar da suka dace dasu. Amma duk da haka, dole ne wadannan ka’idoji da suke samarwa ko kirkira, su dace da gamammun ka’idojin da hukumar ITU ta gindaya.

Wannan hukuma ta ITU na da rassa guda uku masu zartar da dukkan kudurorin da ta yanke kan harkar sadarwa a duniya. Reshen farko shine The Telecommunication Standard Sector (ITU-T), wanda hakkinsa ne samar da ka’idoji tare da daidai tsarin sadarwar wayar tarho a duniya. Wadannan ka’idoji dai sun shafi tsarin sadarwa ne a tsakanin kasashe, na wayar kan tebur (Landline) da wayar salula (Mobile phones), da kuma hanyoyin kera su, don tabbatar da sadarwa mai inganci a tsakanin kamfanonin sadarwa ko kasashen duniya. Sai reshe na biyu mai suna The Radio Communication Union (ITU-R), mai samar da ka’idojin sadarwa ta rediyo a tsakanin kasashen duniya da kuma tashoshin rediyo da ke wadannan kasashe. Wadannan ka’idoji sun shafi na’urorin da ake amfani dasu, da tsarin sadarwar, da kuma yadda tasoshin rediyo zasu tafiyar da wadannan tsare-tsare ba tare da matsala ba. Reshe na karshe kuma shine wanda hukumar ta kira The Telecommunication Development Sector (ITU-D), wanda aikinsa shine habakawa tare da fadada harkar sadarwa a kasashen duniya. Bayan wadannan rassa, hukumar na da Babban Sakatare (Secretary-General) da ke shugabantarta, a tsawon dukkan shekaru hudu. Tana da mambobi na kasashen duniya guda dari da casa’in da daya; a takaice dai dukkan mambobin Majalisar Dinkin Duniya mambobinta ne, in ka kebe kasashen Taiwan, da Timor ta Gabas (East Timor), da tsibirin Palau, da kuma Hukumar Palasdinawa da ke Gabas-ta-tsakiya. Don Karin bayani, mai karatu na iya ziyartar gidan yanar sadarwar wannan hukuma a http://www.itu.int.

Kamfanin Nokia Corporation

Kamfanin kera wayar salula ya Nokia ya samo aclip_image004sali ne shi ma tun shekarar 1865, watau shekaru dari da arba’in da biyar kenan. Asalin kamfanin dai yana kera gasassun robobi ne, watau Plastics, da manyan takalman ruwa, watau Rubber Boots. Daga baya masu kamfanin suka fadada sina’ar, inda suka samar da reshen kera kayayyakin lantarki. Wannan suna da kamfanin ke amfani da shi, watau “Nokia”, ya samo asali ne daga sunan kauyen da aka bude kamfanin a ciki, watau “Nokianvirta”, wanda ke kusa da babban birnin kasar Finland da ake kira Helsinki yanzu. Bayan haka, shi kanshi garin ya samo sunan “Nokia” a farkon sunansa ne sanadiyyar wani rafi da ke bayan garin, wanda ya tara wasu bakaken tsuntsaye kanana masu gashi lallausa. Wadannan tsuntsaye, kamar yadda tarihin kamfanin Nokia Corporation ya tabbatar a yau, su ake kira da suna “Nokia” a harshen mutanen kasar Finland. Don haka kamfanin ya dauki wannan suna shahararre, ya baiwa kamfaninsa. A halin yanzu Hedikwatar kamfanin na wani gari ne mai suna Keilaniemi da ke Lardin Espoo, gab da birnin Helsinki.

Wannan kamfani ya ci gaba da kera takalman danko da kayayyakin lantarki, da kuma wayoyin tarho irin na da, har zuwa shekarar 1990, lokacin da aka raba kamfanin gida biyu, don ware fannin da ke kera wayoyin tarho zalla, da kuma sanya masa suna Nokia Corporation, kamar yadda yake yanzu. Wannan tasa kamfanin ya samu lokaci na musamman don gudanar da bincike kan kera wayoyin tarho na gida da na ofis da kuma na tafi-da-gidanka, watau Mobile Phones. Bayan haka, kamfanin na kera na’urar MP3, masu dauke da ma’adanai don jiyar da wakoki ko sauti. A halin yanzu dai kamfanin Nokia Corporation shine na daya a sahun kamfanoni masu kera wayoyin salula masu inganci, kuma shine ya fi kowane kamfanin kera wayar salula ciniki a duk shekara. Wannan kamfani dai ya fara samun wannan shahara ne tun shekarar 1998, lokacin da yayi wa kamfanin Motorola fintinkau wajen yawan wayoyin salular da ya sayar a shekarar. Tun sannan kuma ya rike wannan kambi.

Kamfanin Nokia Corporation dai bai shahara wajen kera wayoyin salula kadai ba, a a, ya shahara ne har wa yau wajen samar da wayoyi masu inganci, da dadin sha’ani wajen sadarwa. Galibin wayoyinsa basu damu da kyale-kyale ba ko kadan. Kuma suna iya jure yanayi dabam-daban ba tare da sun lalace ba. Duk sauran kamfanonin sadarwa da kuma masu amfani da wayoyinsa sun sheda haka. Ya samar da ka’idoji da kuma tsarin sadarwa masu inganci a dukkan wayoyinsa. Cikin makon da ya gabata ne kamfanin ya sanar da cewa zai fara kera wayoyin salula masu katin SIM guda biyu, watau Dual SIM Phones, kafin watan Afrailun shekarar 2010. A halin yanzu dai yana da ma’aikata guda dubu dari da ashirin da takwas da dari hudu da arba’in da biyar (128,445) da ke masa aiki a kasashe dari da ashirin da ke warwatse a duniya. Duk mai neman Karin bayani na iya ziyartar gidan yanar sadarwar kamfanin a http://www.nokia.com.

Kamfanin Samsung Group

Kamfaninclip_image006 Samsung Group shine kamfani na daya a kasar Koriya ta Kudu (South Korea) wajen samar da kayayyakin lantarki da wayar salula, kuma kamfani na biyu a sahun kamfanonin kera wayar salula da sayar dasu a duniya, bayan kamfanin Nokia Corporation, kamar yadda bayanai suka gabata. Wannan shahararren kamfani dai ya samo asali ne a shekarar 1938, kuma mallakin wani bawan Allah ne mai suna Lee Byung-Chull, wanda a halin yanzu yana cikin shahararrun masu kudi a kasar Koriya ta Kudu. A shekarar 1938 ne ya kafa kamfanin Samsung Trading Company, inda yake sayar da kayayyaki masarufi a wani dan kauye mai suna Daegu, kusa da birnin Seoul. Cikin shekarar 1953 sai ya bude wani reshe don samar da sukari. Kafin shekarar ta kare ya sake fadada kamfanin, inda ya samar da wani reshe da ya sanya wa suna Samsung Electronics. Wannan reshe ne ya samar da tashar rediyo da talabijin a kasar a shekarar 1970.

Da aka shiga shekarar 1982 kuma sai wannan reshe da ke samar da kayayyakin lantarki, watau Samsung Electronics ya kafa masana’antar samar da talabijin. Wannan ya ci gaba har zuwa shekarar 1990, lokacin da ya fara mallakar kadarori a wasu kasashen duniya, ya kuma bude reshen gine-gine da ya sa wa suna Samsung Construction. Wannan reshen ne yayi tasiri sosai a duniya, wajen samar wa kamfanin kudade fiye da shekarun baya. Misali, shine ya gina dogayen hasumiyar da ke birnin Kuala Lumpur da ke kasar Malesiya wadanda ake kira Petronas Towers, masu hawa tamanin da hudu kowanne. Da kuma dogayen hasumiyar birnin Taipei da ke lardin Taiwan, watau Taipei 101, masu hawa dari da daya kowannensu. Bayan wadannan har wa yau, kamfanin Samsung Construction ne ya gina shahararrun hasumiyoyin nan guda biyu da ke birnin Dubai masu suna Burj Dubai. Wannan ba abin mamaki bane, domin kamfanin yayi suna a bangaren kera manyan jiragen ruwa a duniya.

Kamfanin Samsung Group dai yana kera wayoyin salula, da manyan ma’adanar kwamfuta, watau Hard Disk Drive, da kayayyakin lantarki, irinsu rediyo da talabijin na zamani kowane iri ne kuwa. Sannan kuma ya gina wata tafkekiyar Jami’a a kasar birnin Seoul mai suna Sungkyunkan University, wacce ke yaye zaratan dalibai a fannonin ilimi dabam-daban. Wadannan dalibai dai galibinsu kamfanin ne ke daukansu a matsayin ma’aikata. A halin yanzu dai kamfanin na dauke ne da ma’aikata dubu dari biyu da saba’in da shida (276,000), a kididdigar shekarar 2008. Kuma babban hedikwatansa na birnin Seoul, a wani gari da ake kira Samsung Town. Duk mai son Karin bayani na iya ziyartar kamfanin a gidan yanar sadarwarsa da ke http://www.samsung.com.

Kamfanin Motorola Incorporated

Kamfanin Motorola Incorporated ya samo asaliclip_image008 ne a shekarar 1928, a birnin Chicago da ke jihar Illinois a kasar Amurka. Wadanda suka kirkiri wannan kamfani dai su ne: Paul Galvin da kuma Joseph Galvin, kuma sunan farko da suka sanya wa kamfanin shine: Galvin Manufacturing Corporation. Sai a shekarar 1930 aka canza sunan kamfanin zuwa “Motorola”, sunan da aka dauko daga kalmomi biyu: “motor” da kuma “ola”. Manufar sanya sunan “motor” shine don tabbatar da kwarewar kamfanin wajen kera wayoyin tafi-da-gidanka da cikin motoci. Kalmar “ola” kuma wata kalma ce da ta shahara a wancan lokaci, inda komai aka samu, sai a kara masa sunan “ola” a karshe.

Kamfanin Motorola Incorporated ne ya fara kera wayoyin Walkie Talkie a duniya, kuma shine ya fara kera wa Hukumar NASA na kasar Amurka kayayyakin sadarwa don sawwake tafiye-tafiyen da masana kimiyyar sararin samaniya ke yi. A karshe ma dai, da wayar sadarwa ta rediyo da kamfanin ya kirkira ne direbobin kumbon Apollo 11 suka yi amfani don sanar da cewa sun isa lafiya, a shekarar 1969. Kamfanin ya shahara wajen kera wayoyin salula da wayoyi na musamman da ake amfani dasu a cikin mota, da kuma kayayyakin sadarwa a tsakanin kwamfutoci, watau Networking Equipments. Shine kamfanin farko da ya fara amfani da babbar manhajar wayar salula na kamfanin Google mai suna Android a wayar salularsa ta musamman (Smartphone), inda ya fitar da wayar farko ranar 6 ga watan Nuwamba, 2009. Kuma shine kamfanin wayar salula na farko da ya fara sanya wa wayarsa fasahar GPRS a duniya. Kamfanin Motorola Incorporated yayi fice a sahun kamfanonin sadarwar wayar salula, inda ya yi ta zama na daya a shahara da inganci, kafin kamfanin Nokia Corporation ya shallake shi a shekarar 1998. A yanzu yana da ma’aikata guda dubu sittin da hudu (64,000), kuma ana iya samun Karin bayani a gidan yanar sadarwarsa da ke http://www.motorola.com.

Kamfanin SonyEricsson

Wannan kamfani gamayya ne na kamfanoni gclip_image010uda biyu, watau kamfanin Sony da ke kasar Japan, da kuma kamfanin Ericsson da ke kasar Suwidin a nahiyar Turai. Wannan gayamma ya samo asali ne a shekarar 2001, cikin watan Oktoba. A halin yanzu hedikwatar na kamfanin birnin London ne da Fullham a kasar Ingila. Amma yana da rassa inda ake bincike kan fasahar kere-kere a kasashen Japan, da Suwidin, da Sin, da Jamus, da Amurka, da Indiya, da kuma kasar Ingila. Kamfanin SonyEricsson shine na hudu a sahun kamfanonin wayar salula da suka shahara wajen inganci da yawan ciniki, bayan kamfanonin Nokia Corporation, da Samsung Group, da kuma LG. Yana kera wayoyin salula ne masu inganci, kuma masu jure tsawon lokaci wajen sauraron wakoki ko sauti. Shahararriyar wayar salular da kamfanin yake alfahari da ita kuma ta taimaka wajen samo masa suna ita ce: K750i, wacce ya kera a shekarar 2005. A shekarar 2008, kididdiga ya tabbatar da cewa kamfanin SonyEricsson ya sayar da wayoyin salula sama da miliyan casa’in da shida da dubu dari shida (96.6million). Yana da ma’aikata guda dubu tara da dari hudu (9,400). Ana iya ziyartar gidan yanar sadarwarsa da ke http://www.sonyericsson.com, don neman Karin bayani.

Kamfanin LG Group

Kamfani na karsclip_image012he da zamu kawo bayani kansa shine kamfanin LG Group, watau kamfani na uku a sahun manyan kamfanonin kayayyakin lantarki a kasar Koriya ta Kudu. Asalin sunan kamfanin dai shine: “GoldStar”, lokacin da wani bawan Allah mai suna Koo In-Hwoi ya kafa kamfanin a shekarar 1947. Kamar kamfanin Nokia Corporation, kamfanin LG Group ya fara ne da masana’antar robobi gasassu, watau Plastics. A shekarar 1958 kuma ya shiga harkar kayayyakin lantarki. A shekarar 1959 kuma ya kera rediyo na farko a tarihinsa. Haka yaci gaba da tafiyar da harkokinsa har zuwa shekarar 1995, lokacin da aka canza sunan kamfanin don samun karbuwa a duniya, daga GoldStar zuwa LG Group. Manufar “LG”, kamar yadda tarihi ya tabbatar, shine “Lucky GoldStar”.

Wannan canjin suna kuwa ya karbi kamfanin, inda ya ci gaba da fadada harkokinsa zuwa kera wayoyin salula da talabijin da rediyo da sauran kayayyakin sadarwa na zamani, kamar yadda mai karatu ke gani a halin yanzu. Wannan tasa a karshe kamfanin ya sauya taken kamfanin daga “Lucky GoldStar”, zuwa “Life is Good”. A halin yanzu kamfanin na dauke ne da ma’aikata dubu dari da saba’in da bakwai (177,000), Ana iya ziyartar gidan yanar sadarwarsa da ke: http://www.lg.com, don neman Karin bayani

Monday, December 7, 2009

Marhalar Tsarin Sadarwar Wayar Salula

Matashiya

Yanayin sadarwar waclip_image002yar salula ya dauki zamunna kashi-kashi har hudu; tun daga farkon samuwar wayar salula zuwa yanzu. Kamar yadda bayanai suka gabata a sashin “Asali da Samuwar Wayar Salula” a duniya, tsarin sadarwar wayar salula a farko ya takaita ne da siginar rediyo da ke samuwa a tsakanin wayoyin biyu; da mai kira da mai karba kira. Kamar yadda masu karatu suka karanta a makon jiya, wannan tsari ya samu inganci daga baya, lokacin da wasu Injiniyoyi biyu ‘yan kasar Rasha (D.G. Shapiro da Zaharchenko) suka zo da bincikensu kan tsarin sadarwar wayar salula ta hanyar jonuwa da tashar sadarwa ta kasa, a shekarar 1946. Wannan shine asalin tsarin sadarwar da wayoyin salula ke amfani dashi a wannan zamani, duk kuwa da cewa ba a dabbaka sakamakon wannan bincike nasu a wancan lokaci ba nan take.

Kasancewar wannan tsari ya takaita ne da iya inda tsarin sadarwar da mai amfani da wayar yake, hakan ya haifar da matsala, inda daga baya aka samu wani bincike da ya samar da tsarin sadarwa gamamme; daga wannan kadadar sadarwa zuwa wancan. Wannan tsari, wanda Mr. Amos Joel Jnr ya kirkira, shine ake kira “Call Handoff”, kuma da wannan tsari ne muke iya amsa kira daga wannan gari zuwa wancan; daga wannan tashar sadarwa zuwa wancan; ba tare da kiran ya yanke ba. A takaice dai, wannan tsari ne aka ta ingantawa har zuwa yau. Kuma wannan tsawon lokaci da aka dauka ana amfani da wadancan tsare-tsare na sadarwa, shi ake kira Cellular Network Generation; watau “Marhalar Tsarin Sadarwar Wayar Salula.” A kan haka zamu yi Magana yau. Sai a kasance tare damu.

Marhalar Asali da Samuwa (Zero Generation ko “0G”)

Wannan ita ce “marhala” ko “zamanin” da aka samar da wayar salula da kuma yanayin sadarwan da take amfani dashi don hada kira a tsakanin mutane ko al’umma. A wannan zamani ne har wa yau, aka samu kamfanoni irinsu Motorola da Ericsson suka kirkiri nau’ukan wayoyin salula masu amfani da siginar rediyo don hada sadarwa a lokuta dabam-daban. Bayan samuwar wadannan wayoyin salula, wani abinda ya dada inganta tsarin sadarwa a zamanin ko marhalar, shine binciken ilimi da aka samu daga masana ko injiniyoyin kasashen Amurka da Rasha da sauran kasashe. A wannan zamani, tsarin sadarwa a tsakanin wayoyin salula ya ta’allaka ne da irin tsarin da kowace kasa ko kamfanin sadarwa ya zaba; babu wani tsari gamamme. Sanannen tsarin da yafi shahara shine tsarin sadarwar da kamfanin AT&T da ke kasar Amurka yayi amfani dashi daga shekarar 1971 har zuwa shekarar 1989, mai suna “Advanced Mobile Phone Service” (AMPS). Sai kuma wanda kasar Finland ta samar mai suna “ARP”, cikin shekarar 1971. Kowanne daga cikin wadannan tsarin sadarwa na wayar salula na amfani ne da tsarin Analog don tantance bayanan da ake aika su daga waya zuwa waya. Har wa yau, wannan tsari ya kumshi aikawa da karban sakonnnin murya ne kadai; babu rubutacciyar sakon tes. Dukkan wannan kuma ya faru ne daga shekarar 1911, zuwa 1946, inda zamanin ya tike a shekarar 1982. Wannan, a taiakce, ita ce marhalar gimshiki da shimfida a tarihin rayuwar wayar salula da tsarin sadarwa ta wayar iska. Wannan tsarin sadarwa, fannin sadarwa ta zamani ana kiran ta: Zero Generation Cellular Network.

Zamanin Farko (1st Generation ko “1G”)

Bayan zamanin asali da samuwa, wanda ya tike a shekarar 1982 ko sama da haka kadan, sai tsarin sadarwa ta wayar salula ta shiga wani sabon zamani da a yanzu ake kira First Generation (ko “1G”), a fannin sadarwa ta wayar salula. Wannan zamani ya faro ne daga shekarar 1982 zuwa shekarar 1990, lokacin da aka samu canjin tsari. A cikin wannan zamani ko marhala, an yi amfani ne da tsarin tantance bayanai da ake kira “Analog”. Wannan shine tsarin da na’urorin tashar sadarwa ke sarrafa sauti ko muryar mai buga waya zuwa hasken lantarki, daga inda ya buga, ta kuma sadar da wannan haske zuwa tashar da mai amsa kiran yake, don saduwa da wanda ya bugo. Wannan tsari na amfani ne da tashar rediyo (Radio Tower) da ke kadadar sadarwa don sauraron wayar da ke bugo wata lamba, da sadar wa mai kiran ta hanyar tashar sadarwa (Base Station) kai tsaye. Da zarar an sadar da mai kira da wanda yake nema, na’urorin da ke tashar sadarwa zasu rika taskance muryoyinsu ne a yanayin hasken lantarki, suna aika wa juna, kai tsaye.

Wannan tsarin tantance muryar masu kira a yanayin hasken lantarki da ake kira Analog, ya bazu zuwa kasashen duniya da dama, a tsawon wannan zamani. Don haka aka samu tsare-tsaren yanayin sadarwa wajen guda bakwai da wasu kasashe suka yi amfani dasu. Wadannan tsare-tsare dai su ne: tsarin Nordic Mobile Telephone (NMT), wanda ya yadu a kasashen Suwizalan, da Holand, da Kasashen Gabashin Turai, da kuma kasar Rasha. Sai tsarin Automatic Mobile Phone Service (AMPS) wanda kasashen Amurka da Ostiraliya suka dabbaka. Haka ma an samu tsarin Total Access Communication System (TACS), wanda kasar Burtaniya tayi amfani dashi. An samu tsarin C-450 a kasashen tsohuwar Jamus ta Yamma, da Potugal, da kuma kasar Afirka ta Kudu. Akwai kuma tsarin Radiocom 2000 da kasar Faransa tayi amfani dashi. Sai kuma kasar Italiya da tayi amfani da tsarin RTMI. Kasar karshe da ta shiga sahun kasahen da suka ci moriyar tsarin sadarwa ta Analog ita ce kasar Jafan, inda aka samu tsare-tsare uku masu asali asali daya. Su ne: TZ-801, da TZ-802, da kuma TZ-803.

Bayan haka, wannan zamani bai ba damar samar da yanayin aikawa da karbar sakonnin tes ba, sai murya kadai. Sannan kuma tsarin na tattare ne da saibi, da kuma mummunar yanayin sadarwa, sanadiyyar rashin iya tace hayaniya da kwaramniyar da ke samuwa a wurin da mai kira ke yin kira ko amsa kira. Wannan tasa masana suka fara neman mafita daga wadannan matsaloli, kuma abinda ya haifar da samuwar Zamani na Biyu kenan, a rayuwar wayar salula.

Zamani na Biyu (2nd Generation, ko “2G”)

Zamani na Farko, ko 1st Generation, ya tike ne a shekarar 1990. Da shekara ta zagayo (1991) sai aka samu sauyin tsarin sadarwa; daga tsarin Analog, wanda ke juya murya ko sautin mai kira ko amsa waya zuwa yanayin haske kafin ya isar, zuwa tsarin Digital – watau tsarin sadar da kira na zamani – wanda ke sarrafa murya ko sautin mai kira zuwa lambobin sifiri (“0”) da daya (“1”). Wannan tsari ya sha bamban da wanda ya gabace shi, domin yana dauke ne da ma’adanar taskance bayanai (Memory), wacce ke taskance wadannan lambobi da na’urorin ke sarrafa su daga muryar mutane, kafin aikawa dasu zuwa tashar da mai karban kiran yake, don sadarwa. Da zarar ka kira abokinka kun fara Magana, sai na’urorin da ke tashar sadarwar kamfanin da kake amfani da layinsu su fara aikinsu; ta hanyar sarrafa muryoyinku daga murya ko sauti, zuwa lambar “sifiri” da “daya”, a tsakaninsu. Da haka wannan tsari ke sadar da murya a tsakanin masu kira, kuma ya samo asali ne daga shekarar 1991. Bayan ingancin sarrafawa da sadar da sauti da yake dauke dashi, wannan tsari ya bayar da damar aikawa da kuma karbar sakonnin tes a tsakanin mutane.

Tsarin sarrafa murya zuwa lambobi ko Digital, yana dauke ne shi ma da nasa tsare-tsaren da aka dabbaka su a duniya, fiye da tsarin baya. Kuma ma, kamar yadda mai karatu zai gani nan gaba, da su ake ta amfani har zuwa yau. Tsarin farko dai shine tsarin TDMA, wanda aka fi sani da “Global System of Mobile Communications”, ko GSM, a gajarce. Wannan tsari na GSM ya fara aiki ne a kasar Finland cikin shekarar 1991, inda ya samar da damar aikawa da kuma karbar sakonnin tes. Kuma har zuwa karshen wannan zamani, shine sauran kasashen duniya suka yi amfani dashi, in ka kebe kasar Amurka. Bayan shi kuma sai tsarin CDMA, wanda kasar Amurka ce kadai ta kebanta dashi. Wannan tsari na CDMA asalinsa daga tsarin Advanced Mobile Phone Service ne wanda kamfanin AT&T ya fara amfani dashi a tsarin Analog, amma da aka shiga shekarar 1990, sai ya sauya zuwa tsarin Digital, kamar yadda bayani ya gabata. A takaice dai, wadannan su ne manyan tsare-tsaren da ke karkashin wannan sabon tsarin sadarwa na Digital a wannan zamani. Kafin zamanin ya kare, an dada samun tagomashi wajen yanayin sadarwa gaba daya. Wannan zamani ya tike ne a shekarar 1999. Da shekara ta zagayo kuma, sai aka shiga sabon zamani.

Zamani na Uku (3rd Generation, ko “3G”)

Bayan gushewar zamani na biyu, wanda ya fara gabatar da sabuwar hanyar sadarwa nau’in Digital mai inganci da kamala, da aka shiga shekarar 2000, sai Hukumar Habaka Harkar Sadarwa ta Duniya, watau International Telecommunication Union (ITU), ta fitar da wasu sababbin hanyoyin sadarwa na wayar salula da ta sanya wa suna “International Mobile Telecommunications-2000”, ko kuma “IMT-2000” a gajarce. Wannan sabuwar hanyar sadarwa ta wayar salula da ITU ta bullo dasu a shekarar 2000, ayarin ka’idojin sadarwa ne da ke sawwake yanayin kira da sadar dashi, da aikawa da sakonnin tes (SMS), tsarin kira ta hanyar bidiyo (Video Call), da kuma tsarin GPRS da dai sauransu. Bayan haka, karkashin wannan tsari, na’urorin sadarwa na iya aikawa da sakonni nau’uka dabam-daban a lokaci daya. Misali, wayar salularka na iya karbar sakon tes, a lokacin da kake amsa kira ko Magana da wani a wayar. A takaice dai an samu nau’ukan hanyoyin sadarwa da dama, da kuma ingancin kayayyakin sadarwar; inda kamfanonin kera wayoyin salula da harkar sadarwa suka yawaita, aka kuma samu na’ukansu da yawa.

Kamar sauran zamunnan baya, wannan zamani shi ma yazo da nashi tsare-tsaren sadarwa, duk da cewa a baya an samu wasu daga ciki. Misali, an samu ingantacciyar tsarin GSM mai suna “GSM EDGE”, da ingantacciyar tsarin CDMA da kasar Amurka ke amfani dashi, mai suna “CDMS 2000”. Sai kuma tsarin DECT, da kuma WiMAX. Dukkan wadannan tsare-tsare ne na hanyar sadarwa a tsarin hanyar sadarwa ta zamani nau’in Digital. Wadannan su ne nau’ukan tsarin sadarwar da ake kira “3rd Generation Cellular Network”, masu wanzuwa a wannan zamani da ake kira “3rd Generation”, ko “3G”, a takaice. Ana sa ran tsarin ya canza, ta hanyar inganta shi da ake yi a halin yanzu, don samar da zamani na gaba mai suna: “4th Generation Cellular Network”, ko “4G” a takaice.